Biblioteka i jej patron

Portret Stanisława Grochowiaka. Autor: Zbigniew Kresowaty (1951–) [Attribution], via Wikimedia Commons

Miejska Biblioteka Publiczna w Lesznie powstała w 1948 r. Swoją działalność rozpoczęła 16 stycznia 1949 r., w budynku Zarządu Miejskiego przy ul. Bolesława Chrobrego. W 1952 roku księgozbiór przeniesiono na ulicę Wolności, tworząc jednocześnie osobny księgozbiór z literaturą dla dzieci, mieszczący się w nowo powstałym Oddziale Dziecięcym. Rozwijająca się Biblioteka powiększyła swoją strukturę o Filie Biblioteczne  na Zatorzu oraz na nowym osiedlu przy ulicy Bohaterów Westerplatte.  

Równolegle do działań Miejskiej Biblioteki Publicznej w Lesznie, swoje zasoby udostępnia  mieszkańcom Leszna Powiatowa Biblioteka Publiczna. W 1974 roku obie placówki zostają połączone tworząc Powiatową i Miejską Bibliotekę Publiczną. Od 1975 roku Biblioteka funkcjonuje już pod nazwą Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. 

1977 rok - to Biblioteka w nowej odsłonie. Biblioteka otrzymuje imię Stanisława Grochowiaka oraz nowy lokal  mieszczący się w budynku dawnego Hotelu Polskiego przy ulicy Bolesława Chrobrego 3. Jest to okres prężnej działalności na rzecz mieszkańców Leszna, co skutkuje dalszym rozbudowywaniem struktury o kolejne osiedlowe filie biblioteczne. 

Od 1999, w związku z reformą administracyjną, biblioteka zmienia nazwę na Miejską Bibliotekę Publiczną posługując się nią do dzisiaj. Na przestrzeni lat placówka przechodziła zmiany swoich struktur i zasięgu działalności, obecnie funkcjonując jako Biblioteka Główna z podległymi jej filiami miejskimi.   

Od ponad czterdziestu lat Biblioteka Główna Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Grochowiaka mieści się w budynku przy ulicy Bolesława Chrobrego 3. Mijają lata, biblioteka rozwija się, niezmiennie służąc mieszkańcom, budynek zaś od lat czeka na remont. Pojawia się kwestia bezpieczeństwa, dostępności, a także estetyki poszczególnych pomieszczeń, całego budynku i jego otoczenia. Brakuje miejsca na zbiory i stanowiska komputerowe dla czytelników. Budynek nie jest przystosowany do obsługi niepełnosprawnych. Z roku na rok pilniejsza staje się potrzeba remontu i modernizacji i dostosowania lokalu do obowiązujących standardów.

Nowa siedziba MBP wpisana zostaje w „Strategię rozwoju Leszna”, sprawa remontu Biblioteki poruszana jest na komisjach Rady Miasta. Wieloletnie starania o pozyskanie dla biblioteki nowego obiektu lub środków na modernizację nie przynoszą jednak żadnych rezultatów. Rozważane są również możliwości przeniesienia Biblioteki, nie znaleziono jednak obiektu na naszą działalność bez konieczności uprzedniego remontu i odpowiedniego dostosowania. 

W roku 2007 opracowana zostaje pierwsza koncepcja remontu i modernizacji gmachu głównego, poprzedzona dyskusją o jego rozmiarach i efekcie końcowym. W roku 2008 miasto aplikowało o środki finansowe w wysokości 9 milionów złotych z Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego. Wniosek znalazł się dopiero na 19. miejscu, a wsparcie otrzymało 13 najwyżej ocenianych inwestycji.

Mając na uwadze, iż marzenie o nowoczesnej bibliotece wiąże się z ogromnym funduszem, w 2012 r. zdecydowano o podjęciu działań umożliwiających przystąpienie do tzw. „funduszy norweskich”, z których można by uzyskać środki na przeprowadzenie prac remontowych. Od tego momentu ruszyły prace nad koncepcją i szczegółowymi planami dotyczącymi modernizacji i remontu biblioteki. 

Miejska Biblioteka Publiczna w Lesznie stanowi centrum wiedzy o regionie. Jest główną biblioteką miasta Leszna, której zadaniem jest rozwijanie i zaspokajanie potrzeb czytelniczych i informacyjnych mieszkańców, upowszechnianie wiedzy i kultury oraz zapewnienie sprawnego funkcjonowania sieci bibliotecznej na terenie miasta.

W 2016 roku, w ramach prac przygotowawczych do procesu rewitalizacji Leszna i w związku z powierzonymi MBP nowymi istotnymi funkcjami, definitywnie określono obecną siedzibę jako niespełniającą wymaganych standardów. Kolejny raz podjęto decyzję o pozyskanie środków na utworzenie nowej siedziby MBP. W ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020 powstaje nowy projekt objęty Gminnym Programem Rewitalizacji Leszna na lata 2017-2027. Działania prowadzone są w ramach zadania „Rewitalizacja miast i ich dzielnic, terenów wiejskich, poprzemysłowych i powojskowych”. Celem projektu jest modernizacja budynku przy pl. Metziga 25 na potrzeby nowej siedziby Biblioteki. Odpowiadając na zapotrzebowania mieszkańców Leszna, projekt zakłada stworzenie wysokiej jakości infrastruktury niezbędnej do funkcjonowania nowoczesnej biblioteki prowadzącej działania daleko wykraczające poza wypożyczanie książek.

W 2020 roku projekt uzyskuje akceptację, czego efektem jest przyznanie Miejskiej Bibliotece Publicznej mocnego dofinansowania na cele dostosowania budynku przy pl. Metziga pod nową siedzibę. Prace modernizacyjne wraz z rozbudową rozpoczynają się 2021 roku i zakończone są rok później. 

W styczniu 2022 roku nowy budynek Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Stanisława Grochowiaka uzyskuje akceptację i przekazany zostaje do użytku.



Patron Biblioteki - Stanisław Grochowiak (1934 - 1976)

Stanisław Grochowiak (24.01.1934-02.09.1976) poeta, publicysta, dramatopisarz, autor form prozatorskich i scenarzysta filmowy

Stanisław Grochowiak urodził się 24 stycznia 1934 w Lesznie przy Nowym Rynku. Syn Bronisława Grochowiaka i Pelagii z Pawelczaków. Niedługo po narodzinach, Grochowiakowie z małym Stanisławem i dwojgiem starszego rodzeństwa, przeprowadzają się do willi z dużym ogrodem przy ulicy Święciechowskiej 72. We wspomnieniach okres ten podkreślany jest jako beztroski, a zarazem niezwykle istotny w biografii poety. 

Rok 1939 niesie ze sobą zmiany. Niemcy zajmują Leszno, a rodzina Grochowiaków zostaje wysiedlona do Generalnego Gubernatorstwa. Następują ciemne lata wojny, które spędzają w Warszawie przy ulicy Hożej 9. Tam w piwnicach zamieszkiwanej przez nich kamienicy, podczas Powstania Warszawskiego, mały Staszek Grochowiak szuka schronienia przed niszczycielską siłą okupanta równającego z ziemią stolicę. Warszawa, obok Leszna, stanie się drugim ważnym miastem dla Stanisława Grochowiaka. 

Wraz z końcem wojny, w 1945 roku, Grochowiakowie powracają do rodzinnego Leszna. Stanisław podejmuje naukę w piątej klasie Szkoły Podstawowej nr 1 przy Al. Krasińskiego. Silny wpływ na jego edukację ma nauczycielka języka polskiego Stefania Szelanka. Stanisław Grochowiak ma różnorodne zainteresowania i talenty. Uczy się gry na pianinie, rysuje, maluje i rzeźbi. Powstają pierwsze młodzieńcze utwory, słowa i melodie piosenek.

W 1948 roku Stanisław Grochowiak rozpoczyna naukę w Liceum Ogólnokształcącym przy ul. Kurpińskiego w Lesznie, gdzie w 1951 roku składa egzamin dojrzałości. Jest to czas rozwijania nieprzeciętnych umiejętności językowych, prób przekładów klasyków literatury obcej, odkrywania wielkich literackich osobowości. Współtworzy szkolne czasopismo „Latarnia”, w którym udostępnia swoje rysunki. Niemalże jednocześnie tworząc swoje pierwsze wiersze. W 1949 roku debiutuje fraszkami w „Głosie Wielkopolskim” (dodatek „Świat”).

W 1951 roku podejmuje studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Rezygnuje jednak w krótkim czasie po przyjęciu. Udziela korepetycji, pracuje w składnicy złomu, również jako wychowawca w domu dziecka w Rydzynie. Cały czas uzupełnia nauki, pisze i publikuje. W 1953 roku pojawiają się jego debiutanckie poezje liryczne. Poeta nawiązuje współpracę z wydawnictwem „Pax” oraz z redakcją „Wrocławskiego Tygodnika Katolickiego”.

27 listopada 1954 roku Stanisław Grochowiak bierze ślub z Anną Magdaleną Hermann. Uroczystość odbywa się w leszczyńskim kościele farnym p. w. św. Mikołaja. Już w następnym roku przeprowadza się wraz z małżonką do Warszawy.

W 1956 roku Grochowiak publikuje jeden z najważniejszych debiutów poetyckich tamtego okresu – powieść pt. „Plebania z magnoliami” oraz tom wierszy „Ballada rycerska”. Podejmuje współpracę z dwutygodnikiem „Współczesność” i to właśnie z tym tytułem, będąc jego redaktorem naczelnym, poeta Stanisław Grochowiak będzie utożsamiany najbardziej. W następnych latach podejmuje również współpracę z redakcją „Nowej Kultury”, „Kultury” oraz „Miesięcznika Literackiego”.

Jego twórczość to nie tylko liryka, z której był najbardziej znany, ale również liczne formy prozatorskie, publicystyka, dramaty i scenariusze radiowe i telewizyjne. Jest to bogaty dorobek, w którym korespondują ze sobą sztuki nie tylko związane ze słowem.

Stanisław Grochowiak mając zaledwie trzydzieści parę lat zmaga się z poważną chorobą alkoholową. Twórczo aktywny coraz częściej jednak popada w stany niemocy. Choroba sukcesywnie wyniszcza jego organizm ostatecznie prowadząc poetę do śmierci.

Stanisław Grochowiak umiera 2 września 1976 roku. Zostaje pochowany na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach.

 

Miejska Biblioteka Publiczna nosząca, nadane w roku 1977 ówczesnej Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej, imię Stanisława Grochowiaka - gromadzi wszelkie materiały z nim związane: zdjęcia, rękopisy utworów i ich wydania książkowe, afisze i plakaty, nagrania, itp. Wydaje bibliografie Stanisław Grochowiak (1934-1976): 

* Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia. Cz. 1 / oprac. Danuta Stępczak. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1982 

* Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia. Cz. 2 / oprac. Danuta Stępczak. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1986

*  Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia. Cz. 1. – Wyd. 2. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1993

* Stanisław Grochowiak 1934-1976 : bibliografia za lata 1986-1993 / red. J. Małgorzata Halec ; oprac. Wioletta Matuszewska. – Leszno : Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. St. Grochowiaka, 1994 

Miejska Biblioteka Publiczna organizuje Ogólnopolski Konkurs Literacki im. Stanisława Grochowiaka.

3 września 2001 roku uroczyście otwarto Pokój Stanisława Grochowiaka, stałą ekspozycję poświęconą twórcy. 

 

 

 

 

MKiDN

 

 

 

 

 

MKiDN

 

 

 

 

 

 

NCK



kd